Số 1 Mạc Đĩnh Chi, Q1, TPHCM Tel: (08)38237536 * (08)66744283 Fax: (08)38293889 Email: ICT38237536@vast-hcm.ac.vn * info@cte.com.vn
  Sản phẩm công nghệ  
 
Công nghệ & thiết bị xử lý môi trường

Công nghệ & thiết bị phục vụ sản xuất

Máy và thiết bị phòng thí nghiệm

  Tìm kiếm  
 
  Thống kê  
 
Số người đang online : 1
Lượt truy cập : 322429
  Liên kết website  
 
  Download  
 
Tài liệu kỹ thuật
Các tài liệu khác
  Ngôn ngữ  
 
 
 
Khởi đầu từ ý tưởng
  01/04/2010 15:54:05
 

Bất kỳ ai cũng từng có ý tưởng. Ý tưởng đến thật bất chợt từ suy nghĩ, từ thực tế cuộc sống và từ đơn đặt hàng... Những người làm công việc sáng chế càng có nhiều ý tưởng mà thường là ý tưởng “không giống ai”.

  • Biến rác thành “vàng”

Ở tuổi 45, Thạc sĩ Hoàng Tiến Cường (công tác tại Viện Công nghệ Hóa học TPHCM) đã tích lũy một “số vốn” kha khá với 40 công trình khoa học ứng dụng vào cuộc sống. Nửa đời mải mê theo con đường khoa học, công trình Lò đốt chất thải y tế công suất nhỏ của anh bắt đầu từ “chút phiêu lưu của tuổi trẻ”.

Năm 1993, nước ta bắt đầu quan tâm đến vấn đề xử lý chất thải y tế vì loại chất thải này không chỉ chứa hóa chất nguy hiểm mà còn bao gồm các loại vi trùng độc hại gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là quanh khu vực bệnh viện. Vài năm nữa, cùng với sự phát triển kinh tế và sự gia tăng dân số chắc chắn lượng rác y tế sẽ ngày càng tăng.

 

Thạc sĩ Hoàng Tiến Cường (thứ hai, từ trái qua) đang thảo luận với đồng nghiệp tại Viện Công nghệ Hóa học TPHCM.

Công tác tại Công ty Công nghệ mới COTEC, anh Cường nảy ra ý tưởng chế tạo một loại lò đốt chất thải y tế sử dụng 100% thiết bị nội địa. Thời ấy, trong nước chưa có ai nghiên cứu sâu về vấn đề này và tài liệu về lò đốt rác y tế được xếp hạng… khan hiếm.

Rủ thêm một đồng nghiệp nhập cuộc, anh Cường đề xuất với giám đốc công ty về ý tưởng táo bạo đó. Vị giám đốc ký ngay phiếu chi 30 triệu đồng cho nhóm anh Cường tiến hành thử nghiệm. Sau hai năm vật lộn với phương châm “mày mò, vừa học, vừa làm”, nhóm anh Cường bước đầu chế tạo thành công một chiếc lò đốt rác y tế có công suất 50 kg rác/ngày và công trình này được giải Khuyến khích của Hội thi Sáng tạo Khoa học kỹ thuật TPHCM vào năm 1996.

Thế nhưng, để tung ra được thị trường thì chiếc lò này cần giải quyết vấn đề xử lý khí thải. Kinh phí dành cho công trình đã cạn, “mà nếu bỏ dở ý tưởng này thì tiếc vì đây là công việc và là niềm vui để bản thân khám phá nhiều cái mới nên tôi quyết định bỏ tiền túi để theo đuổi đến cùng, xem như mình phải trả chi phí học”- anh Cường nói.

Suốt thời gian dài, anh âm thầm tìm hiểu thêm từ sách báo, Internet để tham khảo kết cấu của các loại lò đốt rác, rồi lần lượt bỏ 5 cái lò đốt trong quá trình nghiên cứu do không đạt yêu cầu. Mọi việc đang tiến triển tốt đẹp thì khoảng năm 2000, nước ta bắt đầu xuất hiện những lò đốt rác y tế ngoại nhập có công suất 30 kg/ngày với giá thành rất cao (khoảng 20.000 USD chưa bao gồm hệ thống xử lý khí thải) hoặc lò chế tạo trong nước với giá 300-500 triệu đồng.

Tuy nhiên, tất cả đều mắc phải nhược điểm: chi phí đầu tư lớn, chi phí vận hành cao, đòi hỏi nhân viên vận hành và lực lượng bảo trì phải có chuyên môn, chỉ thích hợp cho các bệnh viện lớn cấp tỉnh và trung ương. Một ý tưởng nữa bật ra trong đầu anh Cường.

Năm 2003, anh Cường trình làng lò đốt rác y tế công suất nhỏ, loại 3 kg/h, 8kg/h, 0.3 kg/h và 0.7 kg/h phù hợp với thị trường này. Những chiếc lò của anh Cường không chỉ khắc phục tất cả các điểm yếu của các loại lò đốt hiện có trong nước, xử lý triệt để khí thải và chất thải rắn mà còn giải quyết lượng rác y tế ngay trong ngày, phù hợp với các đơn vị y tế vùng xa không có điều kiện thu gom chất thải để đốt tập trung. Đến nay, 7 lò đốt rác y tế công suất nhỏ của anh Cường đã có mặt tại các đơn vị y tế ở tỉnh Bình Dương, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Sơn Tây…

Năm 2001, Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận-PNJ gửi đến nhóm anh Cường đơn đặt hàng: thiết kế lò đốt chất thải ngành vàng để phân kim. Việt Nam chưa sản xuất loại lò này còn sản phẩm tương tự của nước ngoài giá đến 100.000 USD/máy, đó là chưa kể chuyện phải chờ chuyên gia nước ngoài đến giải quyết nếu có sự cố.

Trước đây, Công ty PNJ áp dụng cách đốt truyền thống bằng than đá mất khá nhiều thời gian và lượng khói thải nhiều không những ảnh hưởng đến môi trường xung quanh mà còn làm thất thoát lượng vàng-bạc đáng kể. Vì vậy, Công ty PNJ đưa ra yêu cầu: tro thu được không sót chất hữu cơ, xử lý khói đầu ra và tỷ lệ vàng-bạc thất thoát giảm đến mức tối thiểu.

Đây thực sự là một thách thức lớn đặt ra cho anh Cường và nhóm cộng sự (Hoàng Duy, Thùy Vân) bởi rác thải ngành vàng rất đa dạng gồm túi lọc máy lạnh, vải đánh bóng vàng-bạc, nước siêu âm, nước lắc-bi... và đòi hỏi sự cân bằng về nhiệt độ đốt. Từng cá nhân trong nhóm lần lượt đưa ra ý tưởng và tiến hành thử nghiệm.

Lò đốt được thiết kế 2 buồng, rác được dồn đốt ở buồng sơ cấp sau đó chuyển tiếp qua buồng thứ cấp để đốt cháy hết chất hữu cơ, toàn bộ khí thải được xử lý bằng phương pháp ướt nhằm thu hồi bụi vàng-bạc bay theo khói. Năm 2003, nhóm anh Cường tung ra hệ thống xử lý chất thải ngành vàng đầu tiên ở Việt Nam, đạt công suất 50 kg/ngày với giá 120 triệu đồng/máy.

Và chiếc lò này đã đem lại cho Công ty PNJ rất nhiều lợi ích: thời gian đốt nhanh; thu hồi lượng vàng đáng kể trong rác thải; đặc biệt là thu lại số vàng-bạc tương đương hơn 1 tỷ đồng sau khi giải quyết lượng rác tồn đọng 2 năm trong kho.

Đến bây giờ, anh Cường và các đồng nghiệp vẫn chưa thấy tận mắt hình dạng chiếc lò đốt rác y tế và lò đốt chất thải ngành vàng để phân kim của nước ngoài trên thị trường Việt Nam. Cùng sử dụng một nguyên liệu đặc biệt là rác, hai loại lò xử lý chất thải mà nhóm anh Cường sáng chế này đã đem lại hai thứ vàng: một loại “vàng” vô giá cho sức khỏe con người và một loại vàng có giá trị kinh tế cao.

  • Bảo hộ sức khỏe cho công nhân vệ sinh

 

Ông Nguyễn Văn Đẹp và bộ trang phục “Bảo hộ lao động xuống ga”.

Có rất nhiều chuyện thú vị mà bạn bè đồn về ông Nguyễn Văn Đẹp (sinh năm 1951), Đội trưởng Đội duy tu thuộc Công ty Công ích quận 6 rằng trước đây ông cũng chỉ là một công nhân bình thường nhưng đã được nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ (2001) là Chiến sĩ thi đua cấp thành phố nhiều năm liền cùng rất nhiều giải thưởng khác do những sáng kiến độc đáo.

Quận 6 nằm ở vùng trũng so với độ cao chung của thành phố. Những công trình hạ tầng mới ra đời bên cạnh hệ thống thoát nước từ các hẻm cũ kỹ, quá tải được xây dựng từ nhiều năm nay được nâng cấp lại càng làm phức tạp thêm hệ thống thoát nước đô thị.

Thêm vào đó, tình trạng người dân xả rác bừa bãi, thoát phân trực tiếp ra hố ga; các cơ sở sản xuất và nhà máy xả nước thải chưa qua xử lý trực tiếp vào hố ga... gây rất nhiều khó khăn cho công việc duy tu, nạo vét cống rãnh thoát nước của đội ông Đẹp tại quận 6.

Ngoài ra, nhiều nhà dân xây dựng lấn chiếm khiến một số hầm ga thoát nước bị thu hẹp còn 6 tấc khiến công nhân không thể xuống hầm để nạo vét. Không thể để công việc ứ đọng mãi, quan sát gàu múc bùn, ông Đẹp nảy ra một ý tưởng: nối cán tre dài vào chiếc gàu đục nhiều lỗ nhỏ ở đáy để làm thoát nước, chỉ giữ lại bùn, nhờ đó người công nhân đứng phía trên có thể nạo vét dễ dàng ở bất kỳ hầm ga nào. Một sáng kiến rất đơn giản nhưng giúp công việc của đội “dễ thở” hơn rất nhiều.

Chưa xong, một chuyện “đau đầu” khác lại đến với ông Đội trưởng Đội duy tu này là các ống cống trong hẻm thường lắng bùn nhiều dẫn đến nghẹt cống, mỗi lần như vậy, công nhân phải xuống hầm ga dùng các thanh tre nối dài để thông lòng cống.

Điều này buộc công nhân phải ngâm mình khá lâu dưới hầm cống gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của họ. Hình ảnh viên bi lắc qua, lắc lại trong hỗn hợp sệt và lỏng đem đến cho ông một ý tưởng. Ông bàn với các đồng nghiệp, mọi người tán thành và sôi nổi góp ý, cùng nhau góp 3 triệu đồng để ông tiến hành một cuộc thử nghiệm.

Ông Đẹp cho đặt hai hệ thống trục có tay quay để kéo dây cáp ở hai đầu hầm ga, người công nhân xuống hầm luồn thanh tre đính dây cáp qua hầm bên kia, một thiết bị hình lăng trụ nối bằng nhiều thanh sắt (còn gọi là trái khế) được luồn vào dây cáp và cứ thế, công nhân dùng hệ thống trục kéo dây cáp di chuyển qua lại để cào bùn trong lòng cống. Sáng kiến này đã đem lại cho ông Đẹp giải thưởng Tôn Đức Thắng năm 2002.

Do đặc thù công việc là phải ngâm mình dưới cống thường xuyên nên công nhân đội duy tu thường mắc chứng lở loét da do thành phần hóa chất độc hại chiếm khá nhiều trong nước thải. Những bức xúc của đồng nghiệp làm ông Đẹp trăn trở. “Bộ đồ nhái của thợ lặn có tính năng chống thấm rất tốt nhưng giá đến 7 triệu đồng, mình sẽ thiết kế một bộ tương tự rẻ hơn nhiều!”- ông nghĩ bụng.

Lần này, anh em trong đội tiếp tục góp tiền để ông thực hiện ý tưởng khả thi đó. Bộ đồ “Bảo hộ lao động xuống ga” được thiết kế kiểu áo liền quần có dây kéo trước ngực, may bằng hai lớp vải áo gió dày chống được vật nhọn đâm vào người; các khoảng tiếp giáp ở tay, cổ áo, chân, dây kéo trước ngực được xử lý bằng nẹp dán; găng tay rời và giày ống cao su. Khả năng ngăn thấm của áo bảo hộ đạt 90% và giá thành chỉ 220.000 đồng/bộ. Sáng kiến này đã được đồng nghiệp hoan nghênh nhiệt liệt và triển khai khắp công ty.

  • Chủ nhân “Chiếc quạt thần kỳ”

 

Cô Trần Thị Thanh Anh (giữa), tác giả của “Chiếc quạt thần kỳ”.

Trong một giờ dự tiết toán của lớp lá vào năm 2000, chị Anh, Hiệu trưởng Trường Mầm non bán công Rạng Đông quận 6, nhận thấy những tấm thẻ dạy làm Toán cho học sinh chiếm diện tích lớn trên bàn khiến thao tác chậm, cô giáo phải kiểm tra thẻ trước khi vào tiết học rất mất thời gian. Điều đó cứ ám ảnh chị: “Một đứa trẻ 3-5 tuổi học toán bằng cách nào nhanh nhất? Có cách nào để giờ toán không đơn điệu và hấp dẫn trẻ?”.

Bất giác, chị nhớ đến những ngón tay xòe ra khi học đếm hồi thơ ấu và chị bật ra ý tưởng làm một chiếc quạt dạy toán. Chiếc quạt này gồm 2 lớp nan quạt, các nan quạt có hình bầu dài dính vào nhau bằng ốc vít bắt vào lỗ khoan ở cuối cây nan. Chất liệu của quạt làm bằng nhựa hoặc bìa cứng ép nhựa trong. Trên 2 mặt nan, dán hình thú, hoa quả, đồ vật, chữ cái, con số...

Với chiếc quạt đơn giản và tiện dụng này, cô giáo có thể kết hợp dạy nhiều bộ môn như: Làm quen với toán; Môi trường xung quanh; Làm quen với chữ cái... Trong mắt bọn trẻ, đây là chiếc quạt thần kỳ gây nhiều hứng thú trong giờ học và trẻ có thể dùng nó làm trò chơi đố bạn rất vui nhộn. Công năng của chiếc quạt trên lại gợi cho chị Anh một ý tưởng khác.

Chị cắt bìa cứng thành các hình lục giác, dán hình ảnh theo nội dung từng câu chuyện vào hai mặt tấm bìa rồi phủ lớp nhựa trong ở phía ngoài. Cứ thế, cô giáo lần lượt xếp từng tấm hình theo diễn biến câu chuyện và kể cho trẻ. Căn cứ vào các hình vẽ trong bộ ghép hình này, trẻ sẽ vận dụng óc tưởng tượng của mình “vẽ” ra những câu chuyện cổ tích khác để kể cho cô giáo và bạn bè nghe.

Cả hai vật dụng dạy học này đều sử dụng nguyên liệu phế thải, dễ tìm phù hợp cho các trường học nội thành lẫn vùng sâu và xa. Năm 2001, “Chiếc quạt thần kỳ” và “Bộ ghép hình” được Sở Giáo dục & Đào tạo TPHCM chọn triển lãm toàn thành phố và được triển khai tại một số trường mầm non. 

Theo SGGP

Các tin đã đăng
» Sản xuất lò đốt rác y tế loại nhỏ
» Khám phá những chất hóa học sản sinh bởi một loại vi khuẩn biển liên quan tới sự tẩy trắng san hô
» Thiết bị sản xuất nữ trang
» Nghiên cứu thử nghiệm máy sấy thóc
» Khám phá ra hành tinh trẻ nhất ngoài thái dương hệ
 
 
 
Copyright © 2009 CTE